Bir çok not alma programı zaten internette mevcut. Dabbleboard.com ise bildiğimiz toplantı odalarının olmazsa olması beyaz tahta’nın ta kendisi. Internet uzerinde de yapılabilecek en basit hali ile yapılmış. Yazması çizmesi kolaylastırılmıs. Guzel tarafı isterseniz emailini girip istediğiniz kişilerle de paylasabiliyorsunuz. Denemeye değer gibi gözüküyor. dabbleboard.com
Dünyanın oluşumuna kadar geri gitmezsek; herşey önce hayal ile başlıyor, sonra kağıda dökülüyor, sonra ise gerçekleştirilip tutması bekleniyor. Başarılı bazı internet projelerinin başlangıçta kağıtta nasıl gözüktüğüne dair bir RSS feed gelmişti. Kenara atmıştım sonra okumak için. İşte bazı başarılı internet projelerinin cenin halleri…
Jack Dorsey’in Twitter’ı tasarladığı çizim
Dan Catt’in Flickr’ı tasarladığı çizim
Sockyung ‘Sox’ Hong’un Vimeo Profil sayfasını tasarladığı çizim
Uzunca bir süredir internet businessları ile haşır neşir durumdayım. Akla gelenler ve gelmeyenler dahil olmak üzere siteleri kullanmanın yanısıra arkasındaki iş modellerini inceliyorum, anlamaya çalışıyorum. Yakın zamanda içine katıldığım değişik komunitelerde de Turk yaklaşımını gözlemlemeye çalışıyorum. En son katıldığım Techcrunch & Webrazzi seminerinde, rüştünü ispat etmiş, bir kişiden de (ismi bende gizli) düşüncelerimi doğrular yorumlar alınca bu konudaki düşüncelerimi paylaşmak istedim.
İş modellerine genel olarak baktığımda iki tip durum ile karşı karşıya kalıyorum.
1. Ticari online iş modelleri
2. Social online iş modelleri
Ticari iş modelleri, daha çok emtia yada satılabilir bilgi hareketine dayanan modeller. Freemium, Subscription businesses vb. En basit örnekleri seri ilan işleri, hepsiburada.com gibi ürün satışına dayanan işler vb. Ticari iş modellerinde niyet de, ürün de belli. Genelde günlük konvansiyonel işlerin web’i yeni mecra olarak kullandığı bir yapı. Yatırımcılar da bu tip işlere daha sıcak bakıyorlar ve yatırım yaparken bu hesap kitabı yapıp, değerlendirip ona göre karar veriyorlar. Matematiği belli, riskleri ve fırsatları belli. Yatırımcı alışageldiği bir yapıya yeni mecra bulduğu için mantıklı ise gözü kapalı bu yatırımı yapıyor. Genelde hicbirsey free (bedava) değil. Free ise bile daha ust bir servis için para talep eden iş modelleri bunlar.
Social iş modelleri ise genelde sonunda company value yaratıp bunun satışına odaklanan ve ancak o şekilde para eden iş modelleri. Ağırlıklı olarak ne kadar fazla kullanıcıya erişimi olduğuna göre değerlendirme yapılabilen iş modelleri. Twitter, digg ve benzeri web siteleri bu mantık altında işleyen iş modelleri. Genelde ilk etapta geçim kaynakları aldığı venture capitalist paraları. Venture capitalistler bunlara paralarını gelecekte bu tabanı değerlendirmek adına yatırım yapıyorlar. Reklam alanların az da olsa bir gelirleri var ancak pek tabii ki iş modeli reklam gelirine dayanmıyor çoğunlukla çünkü o şekilde uzun süre yaşaması mumkun değil. Networking’in getirdiği iş potansiyelleri için insanlar bu platformları kullanıyorlar. Çok kişinin kullanması ise venture capitalist’ler açısından bu işleri cazip kılıyor. Platformu yaratan’ın gelir modeli reklama dayanıyor genelde. facebook da, youtube da bu mantık altında iş görüyor. “The Most” en önemli konu. “the most” userbase “the most” ads’i getiriyor. “The most” rakiplerin oluşmasını ve bu alana girmesini engelliyor. “The most” data, kullanıcı alışkanlıkları, yaklaşımları ve bu tip analizleride daha tutarlı hale getiriyor. Bilgi = Para haline geliyor.
Şu anda bu era’nın başında olduğumuz için kısa zamanda para ediyor bu işler ama bir çok “the most” u çeken işler yapıldığı noktada bu işler kalacak ancak yenileri kısa sürede para eder halde olmayacaklar. Yani bu trende kaçıyor elini hızlı tutmayanlar için. Bunun bir adım sonrası aynı şeyin daha tutarlı, farklı algoritmalarla semantic olarak kodlanması dışında birsey değil. Çok zeki birinin çıkıp (google’cıların zamanında en iyi search engine’i yapması gibi) innovative, çok farklı ve çok kopyalanamaz birsey yapamadığı takdirde, bunuda yapacak olanlar bu paralara ve kaynaklara sahip olacak olan şu anda mevcut işler olacağını söylemek çok absürd olmaz.
Türkiye’ye baktığımda ise her zaman olduğu gibi innovative olmak yerine genelde daha çok olan iş modellerini re-invent etmeye yönelik yaklaşımları görüyorum. Bu sadece burada mı böyle, yok canım, her yerde böyle gibi. Sivrizeka fikirler çok da kolay çımıyor. Çıkanlar ise bana göre dönüp hergün yaptığı şeylere başka bir gözle bakıyorlar. Yakın zamanda gördüğüm en güzel örneği twitter. “What are you doing now?” ın bu şekle gelebileceği kimin aklına gelirdi? Yaşamına dışarıdan bakabilenin herhalde. Gerçi kullanımı “I’m doing…” ın dışında bilgi paylaşımına da kaymış durumda ancak genede hedefini bulmuş durumda. Esasında facebook’da ana sayfada sağ üst köşedeki “xxx is…” kısmının gelişmişi de denebilir. Kim twitter’ı facebook’a ne zaman adapte edecek merak ediyorum. Günün sonunda twitter da gelir modeli olmadığı için serverları talebe cevap veremiyor (aldığı yatırımlar ile ayakta kalıyor).
Türkiye’ye geri dönecek olursak;
1. Interaktif Pazarlamacılar/Ajanslar var.
2. Interaktif networkingciler var.
Interaktif pazarlamacılar ve ajanslar, kurumlara iş yaparak büyüyorlar. Social media onlar için hem reklam alanı hemde yeni teknolojileri müşterilerine sunmak için buralarda bulunuyorlar. Interaktif networkingciler ise yeni bir olgu/kosept yakalama derdindeler yada olan konvansiyonel business’ları web’e adapte etmeye çalışıyorlar. Innovative’ler ise hepsinin arasında gizli. danışmanlık yapıyorlar.
Techcrunch, Likemind gibi oluşumlardaki arkadaslardan birinin bu kırılımı yakalamasını bekliyorum. Yepyeni birşey ile çıkmalarını bekliyorum, umit ediyorum. Gerçekten düzgün, iyi niyetli, ve istekli genç arkadaslar var. Belki biraz daha kurgu yaparken gelir modelini ve kısa değil uzun vadeli geri dönüşü beklemelerini düşünmelerini salık verebilirim. (Not: istisnalar kaideyi bozmaz, kimse üstüne almasın). En başta dediğim, rüştünü ispat etmiş olan zat-ı muhterem de aynı şeyi söylüyordu. “Business modeli, gelir modelini düşünmüyorlar, sadece passionate’lar, ama sadece istek ve özveri ile olmaz.” diyordu. “Bu yaklaşımda olacak her kişiye yatırım yaparım.” diyordu.
Maalesef Türkiye’de business valuation (şirket değeri tespiti) işi özellikle online tarafta yok. Bu bağlamda bugün Türkiyeden twitter’ı yapan bir kişi dahi çıkmış olsaydı bence Türkiye’de kimseye satamayıp aç kalırdı. Ancak yabancılara satabilirdi, tabii eğer onlar da bir business valuation çalışması istemezlerse…
Çok güzel şeyler oluyor bu alanda Turkiyede şu anda. Büyük bir keyifle izliyorum ve yapılanları takdir etmemek mümkün değil. etohum, twshot, Alemşah’ların (41-29) ödülleri vs hepsi gurur verici çalışmalar. Çok güzel bir yere gidiyor. Ah bir de dünya çapında ses getirecek birşeyler yapılsa ne gurur duyardık milletçe (milli takımla gururlandığımız gibi hani).
Comment.out blogundan alıntı
Efikrim projesinin ikinci aşaması olan etohum platformu önümüzdeki günlerde hayata geçecek. Şu an web sitesi kapalı beta olarak açık durumda. Özetle Burak Büyükdemir ve Goril A.Ş. organizatörlüğünde girişimci,yatırımcı ve profosyonelleri buluşturan bir platform. Geçtiğimiz aylarda yapılan efikrim projesi girişimci adayları olarak nitelendirebileceğimiz arkadaşlar için fikirlerini söz sahibi kişilerin karşısında sunma fırsatı sağlamıştı. etohum bunu bir adım öteye taşıyarak bu fırsatı uzun süreçlere yaymayı hedefliyor. Etohum fikir sahibi girişimcilerin tüm ihtiyaçlarını karşılamak üzere konumlandırılmış. Özellikle girişimciler için iş planı hazırlama, şirket kurulum prosedürleri, muhasebe ve hukuksal bilgiler başta olmak üzere bir çok konuda yönlendirme sağlayacak. Girişimci ve yatırımcıların yanında bu sürece kendi tecrübelerini aktararak destek verecek bir danışman kadrosu da mevcut.Ben bu oluşumu,ülkemizdeki internet girişimlerinin daha fazla hayata geçmesi konusunda atılan en büyük adım olarak görüyorum. Özellikle yabancı bir kaç risk sermayesi sağlayan firmanın katılacak olması yerli girişimlerimizi çok daha farklı yerlere getirecektir.
Twitter özellikle “geek” ler arasında yeni hastalık. Twitter nedir derseniz, en iyi açıklamayı (video olarak) bu adreste bulabilirsiniz. Özetle şu anda ne yaptığınızı feed ettiğiniz bir web 2.0 uygulaması. Geek’ler bunu sadece bu amaçla değil aynı zamanda arkadaşları ile link paylaşımı için kullanıyorlar. “Geek” ler bunu aynı zamanda Friendfeed ile ortak kullanarak gerek twitter updatelerini, gerek flickr updatelerini ve gerekse youtube vs gibi updatelerini paylaşmak için kullanıyorlar. Adamlar bunca şey yapıyorlar, bizim çocuklar boş mu duruyor? yooo… onlarda bunlara ek servisler yapıyorlar. Tarafsız olamayacağım, dostlarımdan biri de (sitesi : www.angelabs.com) twshot diye bir application yapmış. www.twshot.com dan browser’ınıza hemencecik bir link ekliyorsunuz (videosu sitede var) ve durumunuzu twitter’a hemen göndermenin yanısıra, baktığınız sayfanın da linkini hemen kısaltarak twitter’a gonderebiliyorsunuz. (upuzun linklere SON!!) 
Son derece kullanışlı bir uygulama olmuş. Ellerinize sağlık çocuklar!! …
—————–
twshot.com helps you out by easing the way of feeding to twitter. Get rid of those huge links you submit to twitter by adding twshot link to your browser toolbar and by just pressing the link send your status update and the site URL you’re currently viewing. Well words can not describe what it is. Just go to www.twshot.com and see it yourself in a very short video what it is.
Lee Lefever tüm bu yeni teknolojileri ve olguları geek olmayanların kolay anlamaları için videolar ile anlatıyor. Bu link‘den videoları izleyebilirsiniz. En fazla 2-3 dk lık bu videolar ile neyin ne olduğunu anlamak bir çocuk için bile çok kolay. Hatta bu videoları indirebilir ve soranlara verebilirsiniz.——-Lee Lefever explains all new technologies and concepts in plain english with entertaining videos. You can watch the videos at this link. It takes at most 2-3 minutes per video and is easy to understand for even a child. You can also download and share these videos with people who may be interested. Enjoy!
Bugün Nova Spivack’in bir videosunu izledim. Nova Spivack Radar Networks’ün beyni ve sahiplerinden. Bu video‘da Nova Spivack enteresan ama bir o kadar da gerçekçi tahminlerde bulunuyor. Yakın tarih için tahminlerinden biri Facebook’un social search engine olacağına dair. Yakın zamanda Facebook’a girenler bunun çok da surrealist bir öngörü olmadığını fark etmişlerdir (”şu kişiyi tanıyor olabilirsiniz” servisinden dolayı). Google tam tersine social tarafa yönelirken facebook ise search tarafına yöneliyor gibi duruyor. Video’da Nova Spivack’in Artificial Intelligence yerine Assisting Agents öngörüsü ve başka öngörülerde bulunuyor. İzlemenizi öneririm. (Not: Peter Drucker’ın torunu olması da atıp tutmaya yetkin kılıyor gibi :))
Wikipedia : Nova Spivack (b. June 5, 1969) is an entrepreneur, semantic web pioneer, and technology visionary. He has co-founded EarthWeb in 1994, Radar Networks in 2003 and the San Francisco Web Innovators Network (SFWIN). He is also the founder of Lucid Ventures. He is the grandson of Peter Drucker, the management consultant guru
————
Please spare some time to watch Nova Spivack’s video here. He has interesting predictions like Facebook becoming a social search engine whilst google aiming to social media (which is a fact now). He says a point will come that these two companies will compete in Search area. There are other predictions of him like Artificial Intelligence being a myth, but Assisting Agents will rule in the future, etc. Watch it. Interesting, inspiring predictions. PS: He’s grandson of Peter Drucker, which makes it easier for him to “say something” and be respected anyways. Just kidding.
Epeydir takip ettiğim İngiltere kökenli bir site var. Zopa. Mantığı gayet basit ve hoş.
Zopa sizin için aynı bankaların yaptığı sistemle kişilerin kredibilitesini de kontrol ediyor. Ama siz genede bildiğinizi okuyup kredi riski yüksek olan bir kişiye yüksek faizle borç da verebilirsiniz. Tamamen size kalmış. Avantaj : Birçok vergi, pul vs leri de ödemiyor yada ödetmiyorsunuz. Faizi siz belirliyorsunuz.
Zopa bir fee karşılığında bu hizmeti sağlıyor ve parasını da oradan kazanıyor. Ne kadar çok işlem ve ne kadar büyük paralar dönerse o kadar çok para kazanıyor. istediğiniz yada aldığınız paranın %0.5′i Zopa’nın.
Zopa o kadar büyümeye başladı ki şimdi Amerika’da sistemi yerleştirmeye çalışıyor. Darısı bizim başımıza … Onca vergi harc vs.. olacak gibi değil.
——
For a while I’ve been watching this Zopa.com web site. The simply help people lend and borrow money from each other. The thing is that when you lend money it’s allocated to at least 50 people so that you risk is lessened. Other than that, when you lend money you set the interest rate yourself and if it suits to borrower, he/she borrows. Zopa earns his money by getting %0.5 of the lended or borrowed money and applies fees for putting your demand there. They’re now establishing the site in US as well (originally UK based business). You can earn more by this system or at least you’re setting your earnings. Enjoy!
Technorati Tags: Alacak, bank, Borc, fee, Internet, Komisyon, Para, Social lending, transaction, web 2.0
Digg’de post edilen bir yazıya göre Google yakında Arama sonuçlarının yanına bir oylama kısmı ekleyecekmiş. Yani kullanıcılar arama sonuçlarını aynen Digg’de olduğu gibi oylayıp ne kadar iyi yada kötü bir arama sonucu olduğunu belirleyebileceklermiş (tabi aynı kelimeyi aratan kişi için de linkin ne kadar kendisi için efektif olabileceğinin bir kanıtı olacak). Anladığım kadarıyla bu sıralamalara da etkili olacak. Bunun dışında yorum bırakma vb şeyleri de eklerler mi bilinmez. Şimdilik şehir efsanesi durumunda olay.
Bu arada boyle birşeye girişecek olurlarsa deneme amaçlı koyabilecekleri site ise : Google Experimental. Bakalım ne yapacaklar?
comScore web sitelerinin hitlerini vb bilgilerinin takibini yapabilen bir firma. Ekim ayında yaptıkları analize göre durum aşağıdaki gibi. Bu datalar sadece Amerika verilerine göre çıkarılmış olan datalar.
Etiketler
