“Var” olmanın ötesi… Ortak Hayal Mühendisliği
Yazanın Notu : Bazen kendimi ingilizce kelimelerle daha iyi ifade edebildiğimi sanıyorum. O yuzden bu özgür ortamda kendimi kısıtlamadan yazmaya çalışıyorum. Lütfen kimse yanlış anlamasın.
Profesyonel iş hayatım boyunca ortak hedeflere, ortak hayallere inandım ancak beraber çalışma yada ingilizce karşılığı collaboration‘a bir türlü inanamadım. Bir işe bir kişi başlar ve sonuna kadar o kişi götürür. İş birliği için aynı amaca, aynı hayale yönelik küçük küçük görevlerin olması lazım ki işbirliği yada beraber çalışma olabilsin. Ancak o işlerin de gene tekil kişilerce yapılması gerekir. Eğer ortak bir hayal varsa, o hayale götürecek ortak amaçlar ortaya konduysa o zaman beraber çalışma gerçekleşebiliyor, sonuç alınabiliyor. O yüzden şirketler ortak bir vizyon koyup bunu daha kısa süreli misyonlara ve o misyonlara götürecek senelik aksiyon planlarına bölüyorlar. Aksiyon planlarını da kişilere bölüp herkesin doğru zamanda işlerini doğru yapmasını sağlayıp büyümeye çalışıyorlar. Adı da “collaboration yaptık” oluyor. Esasında beraber çalışma değil yapılan, beraber aynı hedefe koşma. Yapılan doğru mudur? doğrudur. Tanımlama doğru mudur? Hayır.
Bu konuda uzman değilim, yazımdan da anlayacaksınızdır zaten, ama beraber çalışma yada “collaboration” daha çok bir bilgisayarın çalışmasına benziyor bence. Çok kısa olarak; kullanıcı bilgisayara bir komut veriyor. Bu komut bilgisayarı oluşturan değişik komponentlerce ele alınıp işleniyor ve CPU (Central Processing Unit) yada halk arasında bilinen adıyla “Bilgisayar Beyni” tüm gelen verileri toparlayıp işleme sokuyor ve verilen komutun sonucunu alıyoruz. Bilgisayarın komponentleri (Grafik işlemcisi vb.) ortak bir amaç ortak bir komut için çalışıyorlar, beraber çalışıyorlar ve CPU nun yardımıyla sonuca ulaştırıyorlar. Aynı şirketler ve kurumlar gibi. Burada bir bottleneck (”Darboğaz”) var. O da CPU. CPU çalışmazsa, yanlış işlem yaparsa, yanlış kararlar verirse o işlem yapılamaz yada yanlış yapılır. Aynı şirketlerdeki yöneticilerin aldığı yanlış kararlar gibi. Bilgisayar seri çalışıyor ve katı kuralları var. Aynı şirketler gibi.
Halbuki “Daha iyisi” yani Internet’e bakacak olursak kuralları tamamen farklı. Bir sürü bilgisayar (bu durumda bilgisayardaki komponentler yerine geçiyor) birbirinden bağımsız ve paralel çalışıyorlar. Herbiri kendilerince güçlü, kendi özelliklerine sahip bir sürü beyin, büyük bir beyini oluşturmak üzere bir araya gelmiş durumda. Internet hem paralel çalışıyor hemde esnek kurallara sahip. Aynen insan beyni gibi aynı anda birçok şeyi yapabiliyor. Yeni bir işlem yapmak için bir evvelki komutun bitmesini beklemiyor. Şirketlere göre üstün tarafı da bu. İnsanlara göre üstün tarafı ise egolardan yoksun olması.
Aynen insan beyni gibi aynı anda belki binlerce şeyi aynı anda yapabiliyor ve aynı insan gibi tek bir amaca hizmet etmiyor. İnsan beyni insanı korumaya, verilen binlerce komutu aynı anda yerine getirmeye ve yaşamak hayaline (existence and breeding) yönelik tek bir amaç ve tek bir hayal için çalışıyor. Keza internette bir existence sunuyor. Alternative Virtual Existence.
Keza Likemind, Maslunch, Geeklunch vb. tüm etkinlikler ve friendfeed, twitter vb. araçlar da bu network’ün sağlamlaşmasını ve paylaşımı arttırıyor. Likemind vb tüm bu paylaşım ortamları da 100% çok etkili ve çok iyi bir amaca, temel amaca hizmet ediyor; Network’ün varlığına (existence). Ancak bu nispeten küçük networkde existence’dan öteye gitmek çok daha kolay olmalı diye düşünüyorum. Existence büyümeli, existence genişlemeli, existence görülmeli, existence bilinmeli. Ama existence bir açılım yakalamalı. Nedir o açılım? Bilmiyorum.
eTohum projesini çok beğeniyorum. Existence’ı destekliyor, güçlendiriyor. Ortak bir amaç, ortak bir hayal için birçok beyni bir araya getiriyor. Hangi hayal? Herkesin büyük bir açılım yakalama hayalini, herkese olmasada, bu konuda ciddi olana vermek üzere kaynakları, deneyimleri harekete geçirmeyi hedefliyor ve bir sonraki dönem için başka “ciddi olanlar”‘a umit vaad ediyor. Ortak bir öğrenim, ortak bir beyin oluşturmayı hedefliyor. Ancak gücü kaynakları ile sınırlı. eTohum existence’ın ötesinde bir ortak hayal’in minyatürü olabilir mi? Existence’ın ötesi ortak hayal mi? Belki.
Existence’ın ötesi için bir önerim şu anda yok ancak existence’ın PR’ını yapacak şey için, existence’ı daha bilinir kılacak şey için bir önerim olabilir. Öneri = Crowds. Existence’ın gelişimi dışa açılım ile mümkün bence. Dışarıdan destek görmeli, dışarıdan beslenmeli. Bunun için ise crowd’a sebepler vermeli. Crowd’ın bu özelleşmiş kitleye destek vermesi için onun anlayacağı dilde “fayda” lar yaratılmalı anlatılmalı. Bu düşünce beni Crowdsourcing, crowdfunding, crowdanything’e doğru götürüyor. Wisdom of crowds, crowdeverything… Doğrudur yanlıştır bilemem ama existence’ın ötesindeki açılımın Crowd‘da gizli olduğunu düşünüyorum. Crowds; eTohum’un çeşitli güç odakları ile başarmaya çalıştığı şeyi topluma yayıyor olabilir.
Crowds ortak bir hayal tanımlayabilir mi? Belki.
Konudan biraz koptum sanırım. Toparlamak gerekirse;
- Şirketlerin gücü sınırlıdır ve bilgisayar gibi darboğazları vardır, network’lerin sınırsız ve esnektir.
- Internet bir büyük beyindir, beyin gibi çalışır. Amaç : Alternative Virtual Existence.
- Existence’ın ötesindeki açılım ne olacaktır? bilinmemektedir. Önerilere açığım.
- Ortak bir hayal, ortak bir amaç ya özel programlar ile (eTohum gibi) yaratılabilir. Ancak gücü ve kaynakları sınırlıdır.
- Existence’ın ötesi ortak hayal mi? Belki.
- Crowds; doğru sebepler yaratıldığında existence için daha büyük kaynak yaratabilir. Crowd existence’ı daha güçlü etkileyebilir.
- Crowds ortak bir hayal belirleyebilir mi? Belki.
Not: Yukarıdaki resim TED’de ki bir sunumdan ekran görüntüsü alınarak kullanılmıştır.
